Know How

Zakładanie firmy a ZUS przedsiębiorcy

zus_med

Podczas zakładania firmy nowy przedsiębiorca musi dopełnić formalności w ZUS-ie, bez których w Polsce nie można prowadzić firmy zgodnie z prawem. O czym warto pamiętać udając się do ZUS-u po raz pierwszy?

Dlaczego rejestracja w ZUS-ie to konieczność?

Niezależnie od tego, czy przedsiębiorca chce korzystać z ubezpieczeń ZUS-u, ma obowiązek zarejestrować się w tej instytucji i opłacać składki o odgórnie ustalonych kwotach. Jedynie składka na ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolna (ta kwestia opisana jest poniżej).

Obowiązek opłacania składek społecznych jest zawarty w Ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych (Rozdz. 2, Art. 6), zaś konieczność opłacania składek zdrowotnych wynika z Ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dział IV, Rozdz. 1, Art. 66). Na mocy tych aktów prawnych polski przedsiębiorca nie może wypisać się z ZUS-u (część przedsiębiorców, którzy spełniają ściśle określone warunki, może jednak ubezpieczać się w KRUS).

Kiedy przysługuje „mały ZUS”?

Warto jednak pamiętać, że przez pierwsze dwa lata prowadzenia działalności, składki ZUS mogą być mniejszym obciążeniem finansowym. Niektórym osobom zakładającym firmy przysługują preferencyjne składki społeczne, czyli tzw. „mały ZUS”. Prawo to trwa przez pełne 24 miesiące, po upływie których należy opłacać „duży ZUS”. Ta możliwość znacznie zmniejsza koszty prowadzenia firmy, co może być istotne zwłaszcza na początku działalności, gdy pierwsi klienci dopiero się pojawiają.

„Mały ZUS” przysługuje przedsiębiorcom, którzy łącznie spełniają dwa warunki:

  • nie prowadzili działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 5 lat podatkowych,
  • nie współpracują z tą samą firmą, w której pracowali na etacie w tym samym roku podatkowym lub w poprzednim.

Informacja o tym, czy danemu przedsiębiorcy przysługuje „mały ZUS” wynika z danych, które osoba rozpoczynająca działalność gospodarczą podaje w formularzu ZUS ZUA. Służy on do rejestracji płatnika składek ZUS. Oprócz składek społecznych, przedsiębiorcy opłacają także składkę zdrowotną, która dla wszystkich osób prowadzących firmy jest taka sama.

Sposób wyliczania składek ZUS jest ściśle powiązany z przeciętnym wynagrodzeniem („duży ZUS”) lub minimalnym wynagrodzeniem („mały ZUS”). Co za tym idzie, składki zmieniają się za każdym razem, gdy te kwoty ulegają zmianie.

Obecnie suma wszystkich składek przy „małym ZUS-ie” to kwota na poziomie ok. 400 zł miesięcznie, natomiast w przypadku „dużego ZUS-u” to kwota wynosząca ok. 960 zł miesięcznie (wysokość tej kwoty różni się w zależności od tego, czy przedsiębiorca opłaca ubezpieczenie chorobowe).

Można opłacać wyższe składki

Startujący przedsiębiorca, oprócz rejestracji za pomocą ZUS ZUA, składa deklarację ZUS DRA – jednorazowo, za jeden pełny miesiąc kalendarzowy (może to za niego wykonać biuro rachunkowe). Formularz ten służy do zadeklarowania podstawy, od której wyliczane są składki społeczne – im wyższa podstawa, tym wyższe składki. Minimalna podstawa wynosi 60% przeciętnego wynagrodzenia, zaś maksymalna to 250%. Wysoka podstawa sprawia, że zwiększają się m.in. składki na:

  • ubezpieczenie emerytalne,
  • ubezpieczenie chorobowe.

W praktyce, wyższe składki od minimalnych płacą zwykle przedsiębiorcy, którzy decydują się na opłacanie dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i liczą w związku z nim na świadczenia z ZUS-u.

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe – czy warto?

Początkujący przedsiębiorca musi zdecydować, czy chce opłacać dobrowolne składki na ubezpieczenie chorobowe. Informację o swojej decyzji podaje na formularzu ZUS ZUA w trakcie rejestracji w ZUS-e i może ją w dowolnym momencie zmienić. Ubezpieczenie chorobowe daje prawo do:

  • zasiłku w razie niezdolności do pracy – po 90 dniach nieustannego opłacania składek,
  • zasiłku macierzyńskiego – po opłaceniu przynajmniej jednej składki.

Przy okazji ubezpieczenia chorobowego warto pamiętać o tym, że dla ZUS-u istotne jest terminowe opłacanie składek. Wystarczy spóźnić się jeden dzień z zapłatą składki chorobowej, aby ZUS od nowa liczył 90-dniowy okres dający prawo do świadczeń w czasie choroby. W takim przypadku można jednak zwrócić się do ZUS-u z prośbą o przywrócenie objęcia ubezpieczeniem chorobowym, choć ZUS nie musi na tę prośbę odpowiedzieć przychylnie.

Ta sama zasada dotyczy prawa do zasiłku macierzyńskiego, aczkolwiek w tym wypadku należy tylko zwrócić uwagę, by ostatnia składka przed urodzeniem dziecka była opłacona terminowo.

 

Autor: Sebastian Bobrowski – dyrektor finansowy w firmie inFakt oferującej księgowość w Ogólnopolskim Biurze Rachunkowym ze stałym dostępem do dokumentów i darmowym kurierem. Oprócz tego inFakt oferuje Program do Fakturowania i Program do Księgowości oraz usługę zakładania firmy bez wychodzenia z domu.

Komentarze