Nieruchomości

Czy program MdM to europejskie kuriozum?

nowe-mieszkanie

Wszystko wskazuje na to, że dotacje w ramach Mieszkania dla Młodych będą kontynuowane przez trzy kolejne lata. Program MdM podobnie jak wcześniejsza inicjatywa (Rodzina na Swoim), opiera się na kontrowersyjnym systemie dopłat bezpośrednich.

Warto sprawdzić, czy w innych krajach Starego Kontynentu, rządy stosują podobne rozwiązania. Po porównaniu informacji z różnych państw okazuje się, że pod względem pomocy dla nabywców lokali, mieszkaniowa mapa Europy jest bardzo zróżnicowana.

Skandynawowie stawiają na ulgi podatkowe, a Niemcy dotują oszczędności

Informacje na temat rządowych programów i ulg dla nabywców mieszkań, można znaleźć m.in. w raportach Europejskiej Federacji Kredytu Hipotecznego (EMF). Prócz tego przydatne okazują się opracowania Międzynarodowego Funduszu Walutowego (IMF) oraz strony internetowe instytucji rządowych. Porównanie głównych form pomocy dla nabywców mieszkań, zostało przedstawione w poniższej tabeli. Nawet po przeanalizowaniu tak ogólnych danych, można wyciągnąć kilka ciekawych wniosków. W trzynastu krajach Starego Kontynentu jest widoczne zróżnicowane podejście do kwestii ulg oraz subsydiów dla nabywców mieszkań – tłumaczy Andrzej Prajsnar, ekspert portalu RynekPierwotny.pl.

Dwa państwa, które niedawno zmagały się ze skutkami pęknięcia „hipotecznej bańki”, nie przewidują już wsparcia dla nabywców lokali. Mowa o Irlandii oraz Hiszpanii (patrz poniższe zestawienie). Cztery kraje skandynawskie (Dania, Finlandia, Norwegia i Szwecja) mimo niepokojącego wzrostu zadłużenia obywateli, nadal stosują ulgi polegające na możliwości odliczenia odsetek kredytu hipotecznego od podatku. Warto wspomnieć, że z podobnego rozwiązania korzystają również Czesi. U naszych południowych sąsiadów, ulgi podatkowe są uzupełnieniem dla dobrze działającego systemu kas budowlanych i państwowych premii do oszczędności mieszkaniowych.

W kontekście kas budowlanych warto wspomnieć, że te instytucje są popularne również na terenie Austrii, Niemiec i Słowacji. Główna różnica między krajami wspierającymi kasy budowlane, wiąże się z wysokością państwowej premii do oszczędności mieszkaniowych (patrz poniższa tabela). Poziom takiej dotacji obecnie jest najniższy w Austrii (1,5% salda oszczędności, do 18 euro rocznie).

Zdecydowanie większy bonus od państwa otrzymują Niemcy (45 euro/rok), Słowacy (66 euro/rok) i Czesi (ok. 74 euro/rok). Mieszkańcy Holandii nie mogą liczyć na podobne premie. Po spełnieniu dodatkowych warunków, państwo zapewnia im jednak spłatę kredytu, gdy popadną w poważne kłopoty finansowe (zobacz poniższe zestawienie).

Wsparcie dla osób nabywających mieszkania własnościowe w wybranych krajach Europy (grudzień 2015 r./styczeń 2016 r.)

Nazwa kraju

Najważniejsze narzędzie polityki mieszkaniowej państwa (tylko rynek mieszkań własnościowych)

Zasady działania kluczowego

programu mieszkaniowego/ulgi podatkowej

Austria

Kasy budowlane

Państwo wypłaca premię uczestnikom kas budowlanych (1,5% zgromadzonych oszczędności, max. 18 euro/rok).

Czechy

Odpisy podatkowe/Kasy budowlane

Podatnicy mogą pomniejszyć podstawę opodatkowania o zapłacone odsetki od kredytu hipotecznego. Limit odliczenia to 300 000 koron/rok. Dodatkowo państwo wypłaca premię uczestnikom kas budowlanych (10% zgromadzonych oszczędności, max. 2000 koron/rok).

Finlandia

Odpisy podatkowe

Podatnicy mogą pomniejszyć dochód kapitałowy o 55% zapłaconych odsetek kredytu hipotecznego (roczny limit ulgi: 1400 euro/osobę). Ulga w stosunku do innych dochodów (np. z pensji) jest pomniejszana o 70%.

Dania

Odpisy podatkowe

Podatnicy mogą pomniejszyć podatek o 32,70% zapłaconych odsetek kredytu hipotecznego (do 50 000 koron/osobę). W przypadku odsetekpowyżej 50 000 koron na osobę, odliczenie wynosi 28,00%

Francja

Preferencyjnykredyt na

pierwsze lokum

W ramach bezodsetkowego kredytu (Prêt à taux zero) można sfinansować do 40% wartości pierwszej nieruchomości. Wysokość kredytu (40 000 euro – 138 000 euro w 2016 r.), zależy od wielkości gospodarstwa domowego i miejsca zamieszkania.

Hiszpania

brak

Państwo od 2013 r. wycofało się ze wspierania zakupu mieszkań własnościowych.

Holandia

Gwarancje kredytowe

Państwo poprzez specjalny fundusz (Nationale Hypotheek Garantie)gwarantuje spłatę zaciągniętych kredytów hipotecznych (dla osób spełniających dodatkowe warunki).

Irlandia

brak

Państwo od 2011 r. wycofało się ze wspierania zakupu mieszkań własnościowych.

Niemcy

Kasy budowlane

Państwo przekazuje premię do oszczędności ulokowanych w kasach budowlanych. Roczna premia wynosi 8,8% zgromadzonych oszczędności (limit premii: 45,06 euro/rok dla singla i 90,11 euro/rok dla partnerów). Premia wypłacana, gdy dochód podatkowy osoby < 25 600 euro rocznie.

Norwegia

Odpisy podatkowe

Podatnicy mogą pomniejszyć dochód o zapłacone odsetki kredytu mieszkaniowego (od roku podatkowego 2013 odliczenie bez limitu).

Słowacja

Kasy budowlane

Państwo wypłaca premię uczestnikom kas budowlanych (5% zgromadzonych oszczędności, max. 66,39 euro/rok).

Szwecja

Odpisy podatkowe

Podatnicy mogą pomniejszyć dochód z innych źródeł o 30% zapłaconych odsetek kredytu hipotecznego (odsetki do 100 000 koron/rok) lub 21% odsetek (odsetki powyżej 100 000 koron/rok).

Wielka Brytania

Preferencyjny kredyt na

pierwsze lokum/gwarancje

kredytowe

Anglia: państwo udziela niskooprocentowanego kredytu (do wartości 20% nowego domu) dla osób, które kupują pierwsze lokum lub chcą zmienić miejsce zamieszkania (cena do 600 000 funtów). Pozostali kredytobiorcy mogą otrzymać państwową gwarancję dla części kredytu mieszkaniowego. Program Help to Buy na nieco innych zasadach działa też w pozostałych częściach Wielkiej Brytanii. Niedawno brytyjski rząd wprowadził specjalną premię (400 funtów – 3000 funtów) dla osób oszczędzających na swoje pierwsze lokum.

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych EMF oraz IMF i stron instytucji rządowych


We Francji i Wielkiej Brytanii pomoc polega na udzieleniu taniego kredytu

W analizowanej grupie znajdziemy również takie państwa, które proponują swoim obywatelom preferencyjne kredyty na cele mieszkaniowe. Do tej kategorii można zaliczyć Francję oraz Wielką Brytanię. W wymienionych krajach, system preferencyjnych kredytów jest szczególnie istotnym elementem polityki mieszkaniowej. Francuski program Prêt à taux zero przewiduje udzielenie bezodsetkowego kredytu (40 000 euro – 138 000 euro w 2016 r.) dla osób kupujących pierwsze lokum. Program działający w Anglii (Help to Buy Equity Loan) opiera się na systemie niskooprocentowanych pożyczek (do 20% wartości transakcji), których państwo udziela osobom kupującym pierwsze i nowe lokum. Dla kredytobiorców korzystających z oferty rynku wtórnego i pozostałych klientów firm deweloperskich, przewidziano państwową gwarancję części kredytu (patrz powyżej).

Niedawno brytyjski rząd wprowadził też specjalną premię (Help to Buy ISA) dla osób, które oszczędzają na zakup pierwszego lokum. W ramach tego wsparcia, oszczędności mieszkaniowe są powiększane o premię wynoszącą łącznie od 400 funtów do 3000 funtów. Największy bonus jest dostępny dla osoby, która samodzielnie zaoszczędzi przynajmniej 12 000 funtów – tłumaczy analityk portalu RynekPierwotny.pl.

Na tle wszystkich wymienionych państw Polska jest wyjątkiem, jeżeli chodzi o pomoc dla nabywców mieszkań własnościowych. W analizowanych krajach, rządowe wsparcie zwykle przybiera formę niewielkich premii dla oszczędzających (Austria, Niemcy, Słowacja, Czechy), ulg podatkowych (Dania, Finlandia, Norwegia, Szwecja), gwarancji kredytowych (Holandia, Wielka Brytania) lub preferencyjnych warunków dla części zaciąganego kredytu (Francja, Wielka Brytania). Polski rząd niestety wybrał rozwiązanie, które jest dość skomplikowane organizacyjnie (kwestia limitów cenowych), wywołuje większe kontrowersje i szybko stymuluje popyt na rynku mieszkaniowym.

Andrzej Prajsnar, ekspert portalu RynekPierwotny.pl

Komentarze