Technologia

Ponad 29 mln zł na przełomowe badania naukowe

Człowiek jest tak skonstruowany, że nie tylko podobają mu się melodie, które już raz słyszał  – nawiązując do słów klasyka – ale także dąży do powtarzania tych doznań, które zapamiętał jako przyjemne. I tak między innymi powstają uzależnienia. Ich biologiczne mechanizmy będzie badał prof. Leszek Kaczmarek z Instytutu Biologii Doświadczalnej PAN w Warszawie, jeden z dziewięciu badaczy, którzy właśnie wygrali pierwszy konkurs w programie TEAM Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.

Program TEAM oferuje wsparcie dla zespołów realizujących przełomowe badania naukowe. Do konkursu zgłoszono 68 projektów, z których dziewięć otrzymało dofinansowanie na łączną kwotę w wysokości ponad 29 mln zł. Środki te pochodzą z Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014 – 2020. Laureaci będą prowadzić swoje projekty we współpracy z łącznie 17 naukowymi partnerami zagranicznymi. Kolejne konkursy planowane są do końca 2019 r., średnio dwa razy w roku. Najbliższy konkurs ruszy 15 listopada br.

Program TEAM umożliwia wybitnym badaczom prowadzenie w Polsce projektów na światowym poziomie, które inspirowane są problemami o przełomowym znaczeniu naukowym i gospodarczym. To także szansa na budowanie partnerstw i wymianę naukowych doświadczeń z najlepszymi na świecie ośrodkami badawczymi oraz na rozwój talentów i potencjału młodych polskich naukowców – mówi Michał Pietras, dyrektor ds.działalności programowej FNP.

Środki pozyskane od FNP pozwolą na sfinansowanie co najmniej 40 miejsc pracy dla naukowców zatrudnionych w projektach oraz ponad 30 stypendiów dla młodych naukowców (studentów i doktorantów) zaangażowanych w realizację prac badawczych. Finansowanie projektów zostało przyznane na trzy lata. Laureaci zostali wyłonieni w toku trzyetapowej procedury merytorycznej dokonywanej przez recenzentów zagranicznych i ekspertów zasiadających w dwóch panelach: naukowo-gospodarczym oraz interdyscyplinarnym.

Prof. Leszek Kaczmarek na swój projekt otrzymał grant w wysokości prawie 3,5 mln zł i będzie go realizował w sześcioosobowym zespole. Mózg stanowi najbardziej skomplikowany twór przyrody, jaki znamy. Poznanie jego funkcji, a zwłaszcza kontroli naszych zachowań stanowi zapewne największe wyzwanie stojące dzisiaj przed nauką – mówi prof. Kaczmarek. Emocje to szczególnie istotny składnik tych zachowań, a ciało migdałowate to ośrodek zarządzania emocjami. Pamięć zdarzeń o różnym zabarwieniu emocjonalnym decyduje o tym, czy czegoś pożądamy, czy też unikamy lub uciekamy – wyjaśnia naukowiec. Celem projektu jest zidentyfikowanie w ciele migdałowatym specyficznych zestawów komórek nerwowych gromadzących pamięć zdarzeń przyjemnych (pamięć apetytywną) i sterujących zachowaniami mającymi na celu podążanie za bodźcami przyjemnymi. Naukowcy oczekują, że wyniki ich badań dostarczą silnych argumentów na rzecz opracowania nowych terapii bardzo dolegliwych i złożonych ludzkich zaburzeń zachowania, takich jak tych prowadzących do otyłości, jadłowstrętu (anoreksji), czy też uzależnień.

Trzeba podkreślić, że proponowane badania opierają się o bardzo nowoczesne metody, wykorzystujące także niedawne, przełomowe osiągnięcia biologii molekularnej. Ostatnie lata przynoszą rewolucyjny postęp w technikach doświadczalnych badań mózgu, umożliwiając testowanie hipotez niemożliwych do postawienia jeszcze kilka lat temu. Na przykład obrazowanie i kontrolowanie pojedynczych neuronów oraz ich połączeń z precyzją i zasięgiem jeszcze niedawno było nawet nie do pomyślenia. W naszym projekcie wykorzystamy nowatorską metodę obrazowania czynności pojedynczych komórek nerwowych w mózgu, stworzoną przez naszego partnera – dra Rui Costę z Champalimaud Center for the Unknown  w Lizbonie – dodaje prof. Kaczmarek.

Grant w programie TEAM otrzymał także prof. Krystian Jażdżewski z Centrum Nowych Technologii UW. Celem jego projektu, na który otrzymał prawie 3,5 mln zł, jest opracowanie nowatorskiej metody pozwalającej na znaczącą redukcję kosztów badania genetycznego, co w konsekwencji umożliwi prowadzenie przesiewowych badań populacyjnych w kierunku licznych chorób, w tym nowotworów dziedzicznych.

Innym nagrodzonym jest prof. Konrad Banaszek z Wydziału Fizyki UW. Otrzymał on prawie 3 mln zł na projekt dotyczący zastosowania technik kwantowych do opracowania nowych metod modulacji i detekcji sygnałów optycznych na potrzeby łączności. Długofalową ambicją projektu jest opracowanie kwantowych metod modulacji i detekcji sygnałów optycznych, które będą mogły zostać praktycznie wykorzystane w systemachtelekomunikacyjnych.

Kwantowomechaniczne podejście do łączności optycznej może dostarczyć oryginalnych idei do opracowania nowej generacji urządzeń, których zastosowanie będzie tańsze niż wymiana całej infrastruktury światłowodowej. Wyniki projektu mogą także znaleźć zastosowanie w bardziej wyspecjalizowanych sytuacjach, takich jak łączność satelitarna do odległych obszarów Układu Słonecznego. Chociaż rynek na tego rodzaju usługi jest mniejszy, zwiększenie transmisji danych z misji satelitarnych niewątpliwie otworzy nowe możliwości eksploracji przestrzeni kosmicznej.

W gronie laureatów znaleźli się również: dr hab. Agnieszka Błachnio-Zabielska z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku, prof. Andrzej Dziembowski z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN w Warszawie, dr hab. Stefan Dziembowski z Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki UW, dr Marek Potemski z Centre National de la Recherche Scientifique, prof. dr hab. Cezary Watała z Zakładu Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytetu Medycznego w Łodzi oraz dr hab. Szczepan Zapotoczny z Wydziału Chemii UJ.

Program TEAM

Komentarze

WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com